Projectors makkelijk gemaakt: de ultieme terminologiegids voor beginners

Kleur is feitelijk energetisch licht, dus de temperatuur is bepalend voor wat we zien. De temperatuur wordt uitgedrukt in kelvin, met vrijwel alle content in het bereik van 4000 tot 7000 K. Het kan zijn dat je de term "D65" tegenkomt. Dit is de temperatuur van daglicht. Het wordt gebruikt als referentie in veel kleurruimtes, inclusief Rec. 709. D65 is ongeveer 6500 kelvin.

Het kleurengamma is de reeks kleuren die een projector kan produceren. Het is een belangrijke term voor projectors, omdat het kunnen weergeven van nauwkeurige en levendige kleuren doorslaggevend is voor de hele beeldkwaliteit. Projectors maken normaal gesproken gebruik van verschillende standaards voor kleurengamma's. De meest gebruikelijke daarvan zijn de sRGB en Rec. 709-standaards. sRGB is een veelgebruikte kleurengammastandaard bij computer graphics en digital imaging, terwijl Rec. 709 een standaard is die wordt gebruikt voor HDTV's en Blu-ray schijven. Het kleurengamma wordt gewoonlijk uitgedrukt als een percentage van de kleurruimte die de projector kan weergeven. Zo kan bijvoorbeeld een projector met een kleurengamma van 100% sRGB alle kleuren binnen de sRGB-kleurruimte weergeven.

Een projectorcomponent die verantwoordelijk is voor het genereren van kleur. Gewone kleurenwielen hebben maar drie segmenten: rood, groen en blauw. Het hebben van meerdere segmenten voor elke primaire kleur helpt bij de weergave van vollere kleuren en een breder kleurengamma. Goede projectoren hebben dus RGBRGB-kleurenwielen (twee segmenten per primaire kleur). Er zijn varianten, zoals RGBW (met een speciaal wit segment) en RGBCWY (rood, groen, blauw, cyaan, wit, geel). Kleurenwielen met erg zuivere primaire kleuren zorgen voor de beste kleurprestaties.

Een hoge contrastratio betekent een groter verschil tussen de helderste en donkerste delen van een beeld, wat resulteert in een dynamischere en meer gedetailleerde weergave. Een lage contrastratio daarentegen kan maken dat het beeld er wazig en niet goed gedetailleerd uitziet. Contrastratio's geven de hoeveelheid wit per eenheid zwart aan, bijvoorbeeld 30.000:1. Kijk je bijvoorbeeld naar een film op een projector met een lage contrastratio, dan kunnen de zwarte delen van het beeld er eerder grijs uitzien terwijl de witte delen niet helder genoeg zijn of dof overkomen. Details in donkere of lichtere scènes zijn zo moeilijker te zien, wat resulteert in een minder immersieve kijkervaring. Een projector met een hoge contrastratio daarentegen kan dieper zwart en helderder wit weergeven, wat zorgt voor een levendiger en boeiender beeld. Dit is vooral belangrijk voor films met veel donkere scènes, waarin details verloren gaan bij een te lage contrastratio.

DCI-P3 is een kleurengammastandaard die werd ontwikkeld voor digitale filmprojectie in professionele bioscopen. Het is een standaard voor de kleurweergave van veel digitale bioscoopprojectors. Het kleurengamma is veel breder dan dat van de sRGB-standaard, die wordt gebruikt in consumentenelektronica. DCI-P3 kan meer kleuren weergeven, vooral in de groene en rode delen van het spectrum, wat resulteert in een levendiger en meer natuurgetrouw beeld.

Digital Light Processing-technologie maakt gebruik van talloze microspiegels voor het genereren van een nauwkeurig, door een krachtige lichtbron verzonden beeld. In tegenstelling tot andere projectietechnologie, zoals LCD, gaan DLP-mechanismes stofvorming tegen en zijn er geen complexe filters nodig die afdoen aan de beeldkwaliteit. Vooral belangrijk is dat de bij DLP gebruikte spiegels erg lang meegaan; LCD-panels gaan veel sneller achteruit. Zelfs als het nodig is de lichtbron (lamp) te vervangen, behoudt DLP zijn perfecte beeldkwaliteit. Bij LCD gaat de kwaliteit mettertijd achteruit, het maakt niet uit hoe nieuw de lamp is.

Een digitaal microspiegelapparaat is een met uiterste precisie gemaakte component met talloze kleine spiegels, die samen met een processor zorgen voor de projectie van beeldresoluties tot true 4K.

Een erg handig en nuttig mechanisme tussen de projectorlamp en de lens van bepaalde projectors. Afhankelijk van de helderheid van het geprojecteerde beeld gaat het open en dicht om de lichtopbrengst aan te passen. Wordt gebruikt voor finetuning van het geprojecteerde beeld, door de projector het contrast te laten verbeteren voor nauwkeurige weergave van donkere scènes, betere heldere delen en een scherp gedetailleerd beeld.

Het aantal keer verversing per seconde van een display. Hoe meer frames, hoe soepeler de video overkomt. Voor tv- en filmcontent wordt gewoonlijk gebruik gemaakt van 24 frames; videogames hebben normaal gesproken 30 of 60, maar steeds vaker ook 144. Wordt vaak uitgedrukt in hertz (Hz).

The way voltage affects brightness. Increasing voltage boosts light output and therefore means a brighter image.

Wanneer een bron en een display niet goed gesynchroniseerd zijn, kunnen beelden "dubbel" lijken doordat de bron te snel probeert te verversen voor het display.

High Definition Multimedia Interface, de meest gebruikelijke connector- en kabelstandaard voor thuismedia sinds halverwege de jaren 2000. Voor 4K UHD bij 60 fps heb je HDMI 2.0 nodig.

High Dynamic Range. Zorgt voor helderder wit en dieper zwart en een meer realistisch en indrukwekkender beeld.

Hybrid Log-Gamma (HLG) is een HDR-versie die werd ontwikkeld in samenwerking met de BBC en NHK. In tegenstelling tot andere vormen van HDR maakt HLG geen gebruik van metadata. Dit betekent dat het compatibel is met zowel SDR- als HDR-displays.

De vertraging tussen de verzending van een beeld door een projector en de weergave van dit beeld op het scherm. Bij gaming betekent dit ook de extra vertraging tussen het scherm en de controller (ook wel controllerlatentie genoemd). Wordt uitgedrukt in milliseconden. Een inputlag van meer dan 40 ms maakt videogames zo goed als onspeelbaar en kan lipsynchronisatieproblemen opleveren bij het kijken naar films en tv.

Wanneer de projector in een hoek met het scherm wordt geplaatst, kan het beeld vervormd lijken. Keystonecorrectie is een projectorfunctie voor aanpassing van de vorm van het geprojecteerde beeld wanneer de projector niet recht voor het scherm staat. De meeste filmprojectors hebben handmatige of automatische keystonecorrectie. Handmatige keystonecorrectie betekent aanpassing met de hand van de projector, door hem te kantelen of door de keystonecorrectie-functie in het projectormenu te gebruiken. Automatische keystonecorrectie daarentegen maakt gebruik van sensors of software om de hoek van de projector te bepalen en het beeld daaraan aan te passen.

Liquid Crystal Display is een van de meest geavanceerde technologieën voor tv's en projectors. LCD-panels kunnen mettertijd vervagen en andere kenmerken krijgen. De spiegels van Digital Light Processing (DLP) daarentegen behouden hun oorspronkelijke kwaliteit veel langer en hebben niet te lijden van de typische LCD-problemen met beelduniformiteit en hot spots.

Lensverstelling maakt het mogelijk de positie van het geprojecteerde beeld op het scherm aan te passen, zonder de projector daadwerkelijk te verplaatsen. In plaats daarvan zorgt de beweging van de lenzen binnen in de projector voor aanpassing van de positie van het geprojecteerde beeld naar boven of beneden, naar links of rechts of diagonaal. Deze functie zorgt voor grotere flexibiliteit bij beeldpositionering, vooral wanneer de projector op een vaste plaats staat. Sommige projectors hebben zowel horizontale als verticale lensverstelling voor grotere precisie bij en controle over de positie van het beeld. Houdt er rekening mee dat lensverstelling niet hetzelfde is als keystonecorrectie. Keystonecorrectie past de vorm van het beeld aan, terwijl lensverstelling de positie van het beeld aanpast.

Een belangrijk aspect van projectorschermen. Hoe meer licht een materiaal reflecteert, hoe beter het is voor gebruik met projectors. Lichtafstotende technologieën vergroten de hoeveelheid licht die de kijker bereikt.

Bekende eenheid voor het meten van de totale lichtopbrengst en helderheid. De helderheid van het geprojecteerde beeld wordt bepaald door het aantal lumen van de projector en een helderder beeld kan het makkelijker maken de kleine details in weergegeven content goed te zien. Een hoger aantal lumen is vooral belangrijk in helder verlichte vertrekken of buitenshuis, waar omgevingslicht het beeld kan vervagen zodat het er dof of wazig uitziet. Een lager aantal lumen daarentegen is meer geschikt voor donkere vertrekken, waar een helderder beeld te scherp of overweldigend kan zijn.

De "echte" door hardware bepaalde resolutie van een displaybron. Op dit ogenblik zijn de meest gebruikelijke resoluties onder meer full HD (1920 x 1080) of 1080p en ultra HD (3840 x 2160) of 2160p, waarbij de "p" staat voor progressieve scan. Wordt uitgedrukt in pixels langs twee assen of megapixels per frame.

On Screen Display. De gebruikersinterface die op een display wordt weergegeven door middel van een afstandsbediening of knoppen op het display zelf. Bij voorkeur zo minimaal en intuïtief mogelijk.

Rec. 709 is een kleurengammastandaard die een projector in staat stelt kleuren net zo echt weer te geven als bij waarneming met het menselijk oog. Het is een van de meest gebruikelijke kleurruimtes voor presentatie van content in full HD of hogere resoluties. Door specificatie van de reeks kleuren die kunnen worden weergegeven op een HD-apparaat, zorgt Rec. 709 voor consistente en nauwkeurige kleurweergave op alle verschillende apparaten. Dit zorgt voor een meer levensechte en immersieve kijkervaring.

RGB stands for red, green, and blue, which are the primary colours of light that are used to create a wide range of colours on a projector.

Een effect dat veroorzaakt wordt door apparaten die er moeite mee hebben de pixels snel genoeg te vullen of een beeld weer te geven. Dit resulteert in een rasterachtige anomalie die wel wat lijkt op een hordeur, vandaar de naam. Het beeld kan daardoor minder scherp of gedetailleerd lijken en het kan kijkers soms afleiden. Een manier om het screendoor-effect te verminderen is verhoging van de resolutie van de projector. Projectors met een hoge resolutie hebben meer pixels per inch, wat resulteert in een gelijkmatiger beeld met minder zichtbare ruimte of lijnen tussen de pixels. Andere factoren zoals lenskwaliteit, beeldverwerking en kleurnauwkeurigheid kunnen ook van invloed zijn op de beeldkwaliteit en het screendoor-effect.

Tab tension is een functie van bepaalde soorten projectorschermen voor een vlak en gelijkmatig schermoppervlak en de best mogelijke beeldkwaliteit. Door constante spanning uit te oefenen op het schermmateriaal, voorkomt tab tension de rimpels, lijnen of golven die mettertijd kunnen optreden. Dit resulteert in een meer immersieve en plezierige kijkervaring. Alhoewel tab tension een belangrijke functie van sommige projectorschermen is, is het niet noodzakelijk voor alle soorten installatie. Als je een scherm gebruikt met een goed gespannen en geïnstalleerd vast frame, kan het zijn dat de extra tab tension-functie niet nodig is.

De projectieafstand is de afstand tussen de projector en het scherm. Dit beïnvloedt het formaat van het geprojecteerde beeld, de helderheid en de duidelijkheid. Korteafstandsprojectors zijn ideaal voor kleinere vertrekken of bij beperkte ruimte, terwijl projectors met een standaardafstand geschikt zijn voor de meeste vormen van installatie. Langeafstandsprojectors zijn ontworpen voor grotere vertrekken en installatie buitenshuis

Verwerken van een beeld voor een betere resolutie. De meeste 4K-tv's en -projectors kunnen 1080p content bijvoorbeeld upscalen naar 2160p, maar dit proces kan afdoen aan het beeld.

Een hele handige projectorfunctie, die behoud van het beeldformaat bij verschillende projectieafstanden mogelijk maakt. Projectors met een vaste lens zonder zoom moeten daadwerkelijk verplaatst worden bij verandering van het beeldformaat. Een heel omslachtig gedoe.