Czy mała czcionka naprawdę zwiększa ryzyko krótkowzroczności?

Zaniedbania w codziennych nawykach mogą sprawić, że wzrok dzieci stopniowo się pogarsza. Niemal niezauważalnie mogą pojawić się problemy z nieostrym widzeniem w obu oczach i konieczność noszenia okularów już w dzieciństwie. Poza samym noszeniem okularów, dzieci które wcześnie staną się krótkowzroczne i nie zadbają odpowiednio o oczy w późniejszym wieku, mają większe ryzyko rozwinięcia zaawansowanej krótkowzroczności. W poważniejszych przypadkach może pojawić się nawet zwyrodnienie plamki żółtej lub odwarstwienie siatkówki.

Zaleca się, aby dbałość o wzrok rozpocząć już od wczesnego dzieciństwa. Słaby wzrok może prowadzić do problemów z nauką. Badania pokazują, że nieprawidłowa pozycja podczas siedzenia, odległość książki od oczu podczas czytania, czas czytania oraz rozmiar czcionki w materiałach dodatkowych mają wpływ na rozwój krótkowzroczności. U dzieci zagrożonych krótkowzrocznością zaobserwowano podobne nawyki podczas czytania. Książka znajdowała się bliżej niż 20 cm od oczu, po szkole spędzały na czytaniu ponad 3 godziny, a czas czytania za jednym razem wynosił nawet godzinę. Tak długotrwałe skupianie wzroku na tekstach powoduje przemęczenie oczu. Gdyby zgodnie z badaniami powiększyć rozmiar czcionki w materiałach do czytania, ryzyko krótkowzroczności mogłoby się znacznie zmniejszyć.

Długotrwałe skupianie się na tekście sprawia, że mięsień rzęskowy oka się kurczy i napina. Mięśnie wokół oczu stają się sztywne i zastałe, przez co oczy mają problem z odpowiednim dostosowaniem ostrości. Żeby widzieć wyraźnie, mięsień rzęskowy musi pracować coraz intensywniej, co powoli zwiększa zmęczenie oczu. Kiedy oczy są już przemęczone, nieświadomie zbliżamy książkę do twarzy, zmieniając pozycję do czytania – a to znacznie zwiększa ryzyko krótkowzroczności. Jak już wspomniano, stopień napięcia mięśnia rzęskowego zależy bardziej od odległości niż samego rozmiaru tekstu. Im dalej od oka znajduje się czytany obiekt, tym mniej oczy są spięte. Oznacza to, że większy rozmiar czcionki nie zawsze zapobiega krótkowzroczności.

Czyli to nie małe litery są przyczyną krótkowzroczności, ale fakt, że dzieci muszą trzymać tekst bliżej oczu, aby go dokładnie widzieć. Dodatkowo, niezależnie od wielkości czcionki, jeśli przez 20 minut skupiamy wzrok na jednej czynności – czy to czytaniu, grze na pianinie, czy oglądaniu telewizji – oczy potrzebują chwili wytchnienia. Najlepiej jest robić sobie przerwę co pół godziny podczas dłuższego siedzenia nad książkami czy zadaniami domowymi. Może też pomóc naprzemienne patrzenie na rzeczy blisko i daleko, które rozluźnia mięśnie oka. Kilka mrugnięć pomoże również na suchość oczu.

Dzieci dzisiaj mają łatwy dostęp do smartfonów, a podczas korzystania z nich oczy trzymane są bliżej ekranu niż przy czytaniu książki. W takich sytuacjach również wzrok może się pogorszyć, jeśli nie zachowamy odpowiedniej odległości. Jak wspomniano wyżej, jeśli będziemy trzymać się zasady „5 minut przerwy po każdych 30 minutach czytania lub oglądania”, zadbamy o nasz wzrok w prosty sposób!