BenQ Blog

Kunnen beamers echt met HDR omgaan?

In dit artikel vind je alles wat je over HDR moet weten en hoe je met deze functie thuis kunt zorgen voor een echte kijkervaring, net als in de bioscoop.

BenQ
2019/08/06
Wat is HDR?

HDR (High Dynamic Range) is een techniek die voor detailrijke kleuren en contrasten zorgt. Lichte en donkere gedeeltes van het beeld worden zo in balans gebracht dat scherpe details en een onvergelijkbare helderheid ontstaan. Sinds de HDR-technologie steeds sterker in opkomst is, hebben steeds meer televisies, monitoren en projectoren het HDR-logo. In de praktijk kan de definitie van HDR echter per weergaveapparaat verschillen. Vergeleken met een televisie komen de door een projector gemaakte beelden daadwerkelijk veel dichter in de buurt van beelden in een bioscoop.

Een man kijkt naar een film die door een BenQ-beamer op het projectiescherm wordt geprojecteerd.

Nu er steeds meer thuisbioscoopbeamers verkrijgbaar zijn, vragen veel consumenten zich af of die ook echt in staat zijn HDR weer te geven. We zullen het belang van de HDR-technologie voor projectoren precies definiëren. Het is belangrijk om beter te kijken naar de eigenschappen van projectoren en, rekening houdend met de techniek en bijzonderheden die daarbij komen kijken, te onderzoeken of deze ook echt in staat zijn om HDR weer te geven.

Bestaat er echt HDR voor projectoren?

HDR (High Dynamic Range) is een standaard voor beeldschermen, waarmee de weergave van contrastrijke beelden met scherpe details wordt gegarandeerd.

Het gezicht van een vrouw wordt met scherpe details op een projectiescherm afgebeeld.

Theoretisch worden de HDR-standaards alleen vastgelegd voor displays (zoals televisies), met beamers wordt geen rekening gehouden. De voor HDR vastgelegde helderheid is bijvoorbeeld de absolute limiet van het apparaat, terwijl de helderheid van een projector afhankelijk van de projectiegrootte, -afstand, omgeving en materiaal van het projectiescherm varieert. In beginsel kan dus door de fysieke verschillen de helderheid van een televisietoestel hoger zijn dan die van een vergelijkbare thuisbioscoopbeamer.

Daarom moeten beamers eigenlijk worden onderworpen aan een specifieke kalibratieprocedure beschikken over een HDR-definitie die afwijkt van die voor televisies. Veel fabrikanten proberen nu bioscoopprojectoren te ontwikkelen die voldoen aan de HDR-standaards en een betere beeldkwaliteit bereiken.

De beamer maakt beelden van 80 tot 180 inch met een aan de beeldafmetingen aangepaste helderheid.
Hoe kunnen projectoren de technische beperkingen overwinnen en HDR-beeld weergeven?

Bij het weergeven van HDR-beelden spelen twee belangrijke aspecten een rol: een groot contrastbereik en een groot kleurbereik.

Contrastbereik

HDR heeft een groter dynamisch bereik, waardoor het beeld een groter contrast tussen de heldere en donkere delen heeft en zo subtielere details weergegeven kunnen worden.

Kleurbereik

De tweede belangrijke factor is dat HDR-standaards een andere kleurruimte hebben dan SDR-standaards: ze kunnen kleuren uit DCI-P3 of Rec.2020 exact en voor het menselijk oog geoptimaliseerd weergeven.

Vergelijking tussen twee beelden en hoe het oog de verschillende kleuren waarneemt.

Of de beamer nu is voorzien van SDR- of HDR-technologie: de methode voor het weergeven van heldere en donkere details heeft altijd effect op de zwart- en wittinten van de geprojecteerde beelden. Met de verdere ontwikkeling van de HDR-technologie inclusief een groter dynamische bereik en een groter kleurbereik zijn thuisbioscoopprojectoren steeds beter in staat om heldere en donkere gedeeltes net als bij HDR-beelden weer te geven.

Meer donkere nuances voor meer details

Met de Dynamic Iris-technologie kunnen beamers bepalen, hoeveel licht de lens doorlaat. Afhankelijk van de scène wordt er minder licht doorgelaten, waardoor de donkere gedeeltes van het beeld nog donkerder worden. Bij de productie van een beamer moet de fabrikant kiezen hoe de 0 - 1000 Nits-schommeling in de helderheid van HDR-beelden wordt omgezet naar een passende kleurnuancering van het beeld, gebaseerd op de mogelijkheden van de projector.

Op voorwaarde dat de maximale helderheid ongewijzigd blijft, is het dus belangrijk dat het licht voor het weergeven van donkere details met behulp van de dynamische sluiter beter gedoseerd wordt. Hierdoor ontstaan gedetailleerdere heldere en donkere nuances, meer contrast en dus een beeld dat HDR-beeld benadert.

Met een hogere lichtopbrengst worden heldere beeldonderdelen tot in alle details zichtbaar.

Hogere lichtopbrengst bij heldere scènes

Met een lagere lichtopbrengst worden donkere beeldonderdelen tot in alle details zichtbaar.

Lagere lichtopbrengst bij donkere scènes

Het beste beeld met beperkt licht weergeven.

Vergeleken met televisies en monitoren is er voor beamers nog een uitdaging: de helderheid van het gehele beeld verschilt afhankelijk van de grootte van het beeld.


Daarom moeten de fabrikanten bij de productie van HDR-projectoren rekening houden met enkele extra processen. Bij het kalibreren van kleuren en EOTF-curves (EOTF-curves geven weer hoe het menselijke oog op veranderingen in helderheid reageert) kan de curve voor HDR-televisies bijvoorbeeld scherper zijn, terwijl de curve voor projectoren zachter moet zijn. Daarom kunnen verschillende apparaten met verschillende eigenschappen qua beeldweergave toch volledig HDR-details weergeven.

Met behulp van monitoren en software wordt bepaald hoe HDR-content wordt weergegeven.

Voordat wordt vastgelegd hoe een beamer HDR-content weergeeft, moet eerst een precieze correctie van de kleurwaarden worden uitgevoerd. Hoe wordt bijvoorbeeld een beeld met 150 Nits in een beeld met 100 Nits omgezet, en behoudt het tegelijkertijd de lichte en donkere nuances? Hiervoor is de kennis en ervaring van een kleurtechnicus nodig, om binnen de mogelijkheden van de projector de optimale prestaties te behalen en alle details en kleurveranderingen van het beeld te behouden.

Geprojecteerd beeld met HDR PRO<sup>TM</sup>

BenQ HDR PRO™ beamer

Geprojecteerd beeld zonder HDR PRO<sup>TM</sup>

Andere beamers

Het belang van afstand, projectiescherm en omgeving

Voor het weergeven van echt HDR-beeld zijn een aantal aspecten belangrijk: het projectiescherm, het weergaveapparaat en de content. Elk onderdeel moet geschikt zijn voor HDR om een echte HDR-ervaring mogelijk te maken. De meeste consumenten kunnen zonder rechtstreekse vergelijking niet herkennen of ze HDR-content bekijken. Soms lukt dat zelfs professionals niet. Bij projectoren kunnen andere factoren de kijkkwaliteit beïnvloeden, bijvoorbeeld de omgeving, de afstand van de beamer tot het projectiescherm, de kijkhoek, het materiaal van het projectiescherm en de eigen voorkeuren van het publiek.

Een thuisbioscoop.
Afstand

Hoe dichter de projector bij het projectiescherm staat, des te lichter is het beeld – en omgekeerd. Bovendien maakt ook de Screen-Gain-waarde verschil. Deze waarde is een indexwaarde waarmee de reflectie van een projectiescherm wordt gemeten. Een projectiescherm met een hoge Screen-Gain-waarde heeft een hogere maximale helderheid, een projectiescherm met een lage Screen-Gain-waarde maakt het beeld donkerder. Maar het gaat hier niet om “hoe lichter, hoe beter”. Als het geproduceerde beeld lichter wordt, vallen des te meer donkere details weg. Dan wordt niet meer het oorspronkelijke beeld weergegeven.

Projectiescherm

Ook de afmetingen van het projectiescherm spelen een rol. De meeste projectieschermen zijn tussen de 100 en 120 inch groot. De Screen-Gain-waarde ligt doorgaans tussen 1,0 en 2,0, soms zelfs hoger. Normaal gesproken is een projectiescherm met een hoge versterkingswaarde in het midden helderder, terwijl een projectiescherm met een lage versterkingswaarde donkere details beter weergeeft en zwart donkerder maakt. Door de omgeving waarin ze staan, hebben de meeste projectieschermen voor thuisbioscopen een lage versterkingswaarde van ongeveer 1,0. Hierdoor worden een grotere kijkhoek en betere prestaties bij de weergave van donkere details mogelijk.


Kijkomgeving

En toch hangt alles af van de daadwerkelijke kijkomgeving. Sommige thuisbioscoopgangers kijken bijvoorbeeld het liefst naar een 3D-film op een projectiescherm met een hogere Screen-Gain-waarde om het beeld lichter te maken en een betere kijkervaring te bereiken. 3D-beelden zijn namelijk doorgaans donkerder.

Naar een film kijken met een projector zorgt voor een authentiekere kijkervaring
Een man staat voor een projectiescherm waarop een film met sterke contrasten en scherpe details wordt afgespeeld.

Een beamer is zeker in staat om HDR weer te geven en biedt in vergelijking met andere apparaten een kijkervaring die lijkt op die in een bioscoop. Een HDR-projector kan de visie van een regisseur realistisch benaderen en zorgt op die manier voor authentieke filmpret, ook in de eigen thuisbioscoop. Bij aankoop moet er echter ook rekening mee worden gehouden dat voor perfect HDR-beeld niet alleen het apparaat maar ook andere factoren belangrijk zijn.

BenQ 4K Home Cinema Beamers

TOP